Gökyüzünde çalışanlar için gizli sağlık riski: Uçuş personeli kanser açısından daha fazla risk altında

ABD’de yürütülen geniş çaplı bir araştırma, yüksek irtifada çalışan havacılık personelinin radyasyonla ilişkili kanser riskinin sanılandan daha yüksek olabileceğini ortaya koydu. JAMA Internal Medicine dergisinde yayımlanan çalışmada, 2020-2024 yılları arasında ABD Ulusal Hayati İstatistik Sistemi’ndeki veriler incelendi.

Araştırma kapsamında 12,7 milyon kişinin ölüm belgesi ve 503 farklı meslek grubu değerlendirildi. Uzmanlar, çevresel radyasyonla ilişkili kanser türleri ile diğer kanser vakalarını ayrı ayrı inceledi.

En yüksek risk kabin memurlarında

Sonuçlara göre radyasyonla ilişkili kanser riski en yüksek meslek grubu kabin memurları olurken, pilotlar ikinci sırada yer aldı. Kabin memurlarında bu risk diğer mesleklere kıyasla yaklaşık yüzde 50, pilotlarda ise yüzde 36 daha yüksek bulundu.

Kabin memurlarının genel kanser oranları diğer mesleklerle benzer seviyelerde olsa da meme, tiroit, prostat kanseri, lösemi ve melanom gibi radyasyonla ilişkilendirilen kanser türlerinde riskin daha yüksek olduğu görüldü.

Kozmik radyasyonun etkisi yüksek irtifada artıyor

Uzmanlar, temel nedenlerden birinin uçuş sırasında maruz kalınan kozmik iyonlaştırıcı radyasyon olduğunu belirtiyor. Dünya atmosferi, uzaydan gelen yüksek enerjili parçacıkların önemli bölümünü yeryüzüne ulaşmadan engelliyor. Ancak uçakların yüksek irtifalarda seyretmesiyle atmosferin sağladığı koruma azalıyor.

Uçuş süresi uzadıkça maruz kalınan radyasyon miktarı da artıyor. Kutuplara yakın rotalarda ise Dünya’nın manyetik alanının koruyucu etkisi azaldığı için kozmik radyasyon maruziyeti daha yüksek olabiliyor. Araştırmaya göre hava yolu çalışanları yılda ortalama 3 ila 6 milisievert kozmik radyasyona maruz kalabiliyor. Karşılaştırma yapıldığında, yılda yaklaşık 10 uzun mesafeli uçuş yapan bir yolcunun aldığı dozun yaklaşık 0,4 milisievert olduğu aktarılıyor.

Risk yalnızca kozmik radyasyonla sınırlı değil

Araştırmacılar, uçuş personelinin sağlık riskinin tek başına kozmik radyasyonla açıklanamayacağına dikkat çekiyor. Yüksek irtifada UV ışınlarına daha fazla maruz kalınması, kabin ekiplerinin değişken vardiya düzeni ve uzun uçuşların neden olduğu uyku düzensizlikleri de uzun vadeli sağlık etkileri açısından incelenmesi gereken faktörler arasında bulunuyor.

Sürekli değişen vardiyaların ve biyolojik saatin bozulmasının uzun vadede çeşitli sağlık sorunlarına yol açabileceği belirtiliyor. Bu nedenle uçuş personelinin karşı karşıya kaldığı risklerin, yalnızca klasik iş güvenliği başlıklarıyla sınırlı olmadığı değerlendiriliyor.

Uçuş ekipleri için ek önlemler öneriliyor

Araştırmanın bulguları, havacılık çalışanlarının maruz kaldığı radyasyonun daha yakından takip edilmesi gerektiğini gösteriyor. Uzmanlar, uçuş personeli için daha düzenli cilt kontrolleri ve belirli kanser türlerine yönelik taramaların yanı sıra uçuş sırasında alınan radyasyon dozunun sistematik şekilde ölçülmesini öneriyor.

Bu önlemler, gökyüzünde çalışanların sağlık risklerinin belirlenmesi ve mesleki maruziyetin azaltılması açısından önem taşıyor.